Opið bréf frá stjórn Heimdallar til þingheims vegna Icesave-málsins
Stjórn Heimdallar sendi fyrr í dag frá sér opið bréf til allra þingmanna vegna Icesave-málsins, sem er nú tekið til lokaafgreiðslu. Í bréfinu er skorað á þingmenn að fylgja sannfæringu sinni þegar greidd eru atkvæði um málið og sú lágmarkskrafa gerð til þingmanna sem ætla að greiða atkvæði með frumvarpinu að þeir hafi vissu og sannfæringu fyrir því að íslensk stjórnvöld hafi gert allt sem í þeirra valdi stendur til þess að kynna málsstað Íslands út á við og að samningurinn sem fyrir liggur gæti hagsmuna Íslands með eins ríkum hætti og mögulegt er.
Bréfið í heild sinni er svohljóðandi:
Kæru þingmenn!
Í dag er tekið til lokaumfjöllunar á þingi frumvarp fjármálaráðherra um ríkisábyrgð vegna Icesave-samninganna svokölluðu. Í ljósi þeirra þungu skuldbindinga sem í húfi eru er ljóst að atkvæðagreiðslan um þetta mál er með þeim mikilvægari í sögu lýðveldisins.
Á þingmönnum hvílir sú stjórnarskrárbundna skylda að fylgja sannfæringu sinni við atkvæðagreiðslu. Í þessu máli hlýtur það að teljast lágmarksforsenda fyrir því að greiða atkvæði með frumvarpinu að þingmenn hafi fullvissu fyrir því að ekki sé unnt að gera betur. Ennfremur að núgildandi Icesave-samningar gæti hagsmuna íslensku þjóðarinnar með eins ríkum hætti og hægt er.
Við getum kynnt málsstað okkar betur út á við
Afstaða annarra þjóða og alþjóðasamfélagsins til Icesave-deilunnar hefur mikla þýðingu varðandi niðurstöðu hennar. Miklu máli skiptir að íslensk stjórnvöld berjist til þrautar í þessu máli og leggi höfuðáherslu á að kynna okkar aðstæður og okkar hlið málsins. Ef stjórnvöld geta gert betur á þessu sviði, á þingið að sammælast um að senda málið aftur til framkvæmdavaldsins og fela því að vinna áfram í því.
Eins og sjá má af svari forsætisráðherra á þingi þann 22. desember þá hafa fundir með erlendum stjórnmálamönnum um Icesave-málið verið fáir og ómarkvissir og helst að málið hafi borið á góma á fundum um önnur málefni. Því miður hafa stjórnvöld ekki ráðist í skipulega fundarherferð meðal evrópskra þingmanna og stjórnmálamanna til þess að kynna málsstað Íslands út á við. Skoðanir Breta og Hollendinga hafa því orðið ofan á en rödd Íslands ekki heyrst sem skyldi.
Hugsanlegar afleiðingar eru ofmetnar
Í áliti meirihluta fjárlaganefndar um frumvarpið frá 23. desember segir að nefndin telji nauðsynlegt að samþykkja frumvarpið núna þar sem nefndarmenn óttist afleiðingar þess að hafna því. Orðrétt segir:
„Hinar efnahagslegu og pólitísku afleiðingar sem það [að hafna samþykkt frumvarpsins] hefði í för með sér myndi hægja mjög á endurreisn íslensks efnahagslífs með enn meiri og alvarlegri afleiðingum en þegar hafa orðið vegna efnahagshrunsins.“
Þessi ummæli eru í anda þess málflutnings sem hefur verið uppi frá því að málið kom fyrst til kasta Alþingis, þ.e. að ef skuldbindingin verði ekki samþykkt þá þegar hljótist af því alvarlegar afleiðingar fyrir íslensku þjóðina.
Vandinn við þessa röksemdarfærslu er hins vegar sá að samþykkt frumvarpsins í óbreyttri mynd hefði alvarlegri afleiðingar í för með sér en flest annað. Þá má minna á að unnt hefur verið að ljúka endurreisn stóru bankanna þriggja og fá lánafyrirgreiðslu frá bæði Alþjóðagjaldeyrissjóðnum og frá Norðurlöndunum á undanförnum mánuðum þrátt fyrir að málinu hafi ekki verið lokið af Íslands hálfu.
Ennfremur er engin ástæða til þess að gefa sér það fyrirfram að málsstaður Íslendinga, um að fá sanngjarnari samning og niðurstöðu í málið, njóti ekki samúðar út á við.
Endurvekja þarf andann af sumarþingi
Á sumarþingi var frumvarp fjármálaráðherra um ótakmarkaða ríkisábyrgð kynnt með þeim hætti að synjun eða breytingar á því hefðu í för með sér alvarlegar afleiðingar fyrir íslenskt efnahagslíf. Til allrar hamingju tókst samvinna í hópi þingmanna úr stjórn og stjórnarandstöðu sem neituðu að fallast á þá afarkosti sem settir voru fram. Með harðfylgi og elju þessara þingmanna tókst að fá í gegn að settir voru fyrirvarar við ríkisábyrgðina sem bættu okkar stöðu til muna. Þingmenn ættu að vinna áfram í þessum anda.
Öll áhætta og kostnaður Íslands megin
Þrátt fyrir þá fyrirvara sem settir voru í sumar er málið í heild sinni enn langt í frá ásættanlegt frá sjónarhóli Íslands. Ekki hjálpar til að fyrirvararnir voru þynntir út í samningaviðræðum við bresk og hollensk stjórnvöld.
Miðað við samninginn og ríkisábyrgðina núna þá greiðir ríkissjóður myndarlegan vaxtamun til breskra og hollenskra stjórnvalda og vextirnir einir og sér hlaupa á hundruðum milljarða á samningstímanum. Öll áhætta af því hvernig heimtur úr útlánasafni Landsbankans í Bretlandi ganga lendir á Íslendingum þrátt fyrir að útlán Landsbankans í Bretlandi hafi fyrst og fremst verið til breskra fyrirtækja sem nutu góðs af þeim.
Þrátt fyrir að regluverkið um innistæðutryggingar sé óljóst og um margt gallað þá takmarkast ákvæði reglnanna við 20.887 evrur fyrir hvern innistæðueiganda. Engu að síður tekur Ísland ábyrgð á endurgreiðslu hvers innistæðureiknings til fulls. Það er því vandséð hver ávinningur okkar af samningunum er.
Það er ekki október 2008 lengur
Margt hefur breyst á þeim tæplega 15 mánuðum sem liðnir eru frá því að bankarnir þrír hrundu í október 2008. Óvissuástandið sem ríkti þá á ekki við lengur. Almennt er mikill skilningur á því að efnahagsleg staða Íslands sé geysilega erfið og að taka þurfi tillit til þeirra aðstæðna sem hér eru uppi. Það eru því miklir möguleikar á að koma málsstað Íslands betur á framfæri í þessu máli og leggja þannig grunninn að hagstæðari niðurstöðu fyrir hönd þjóðarinnar. Sú niðurstaða gæti t.d. fengist með því að fá óvilhallan þriðja aðila til að sjá um samningaviðræður milli þjóðanna.
Langtímahagsmunir þjóðarinnar
Við hvetjum þingmenn til að gera upp hug sinn út frá langtímahagsmunum þjóðarinnar en ekki óljósum hótunum um hitt og þetta. Íslenska þjóðin stendur nú frammi fyrir því að endurreisa íslenskt fjármála- og atvinnulíf og Icesave-málið er eitt af þeim viðfangsefnum sem þarf að ljúka. Afgreiðsla málsins má þó ekki íþyngja okkur til frambúðar heldur verður hún að vera viðráðanleg fyrir íslensku þjóðina. Þetta mál snýst ekki um að vinna pólitíska sigra heima fyrir heldur að kjörnir fulltrúar þjóðarinnar komi saman allir sem einn á ögurstundu. Sú stund er runnin upp.
Stjórn Heimdallar,
félags ungra sjálfstæðismanna í Reykjavík
